Spóźniłeś się ze zgłoszeniem spadku lub darowizny? Od 2026 roku nie zawsze oznacza to utratę zwolnienia z podatku

Otrzymanie mieszkania, domu czy działki w spadku lub w formie darowizny od najbliższej rodziny często wiąże się z możliwością skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Do tej pory obowiązywała jednak bardzo rygorystyczna Zasada. Wystarczyło przekroczyć 6-miesięczny termin na zgłoszenie nabycia majątku do urzędu skarbowego, aby utracić prawo do zwolnienia i zapłacić podatek.

Od 7 stycznia 2026 roku przepisy zostały złagodzone. Ustawodawca wprowadził rozwiązanie, które w określonych sytuacjach pozwala odzyskać możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Na czym polega zmiana?

Nowe przepisy wprowadziły do ustawy o podatku od spadków i darowizn art. 4c, który umożliwia przywrócenie terminu do zgłoszenia nabycia majątku.

Oznacza to, że jeśli podatnik z ważnych i niezależnych od siebie powodów nie zgłosił darowizny lub spadku w wymaganym terminie, może złożyć odpowiedni wniosek i ubiegać się o zachowanie prawa do zwolnienia z podatku.

To istotna zmiana, ponieważ wcześniej przekroczenie terminu praktycznie zawsze oznaczało utratę preferencji podatkowej.

Kiedy można ubiegać się o przywrócenie terminu?

Samo przekroczenie terminu nie wystarczy. Aby urząd skarbowy mógł rozpatrzyć wniosek pozytywnie, muszą zostać spełnione określone warunki.

Podatnik powinien:

• złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od momentu ustania przyczyny opóźnienia,
• jednocześnie złożyć wymagane zgłoszenie nabycia majątku,
• wykazać, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy.

Każda sprawa będzie oceniana indywidualnie przez urząd skarbowy.

Jakie okoliczności mogą uzasadniać spóźnienie?

Przepisy nie zawierają zamkniętego katalogu sytuacji, które uzasadniają przywrócenie terminu. To oznacza, że organ podatkowy będzie analizował każdy przypadek osobno.

Do najczęściej wskazywanych przyczyn mogą należeć między innymi:

• ciężka lub długotrwała choroba,
• pobyt w szpitalu,
• zdarzenia losowe,
• długotrwały pobyt za granicą,
• inne okoliczności, na które podatnik nie miał realnego wpływu.

Najważniejsze jest wykazanie, że niedotrzymanie terminu nie wynikało z zaniedbania.

Co zrobić, jeśli urząd odmówi?

Jeżeli naczelnik urzędu skarbowego odmówi przywrócenia terminu, podatnik nie pozostaje bez możliwości działania.

Przysługuje mu prawo do:

• wniesienia zażalenia do dyrektora izby administracji skarbowej,
• a następnie – w razie utrzymania odmowy – złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Jeżeli sąd uzna, że termin powinien zostać przywrócony, urząd będzie zobowiązany do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia i uwzględnienia zwolnienia podatkowego.

Kto może skorzystać z nowych przepisów?

Nowe regulacje obejmują dwie grupy osób:

• osoby, które nabyły spadek lub otrzymały darowiznę od 7 stycznia 2026 roku,
• osoby, które nabyły majątek wcześniej, ale w dniu wejścia nowych przepisów nadal mieściły się w sześciomiesięcznym terminie na dokonanie zgłoszenia.

Jeżeli natomiast termin na zgłoszenie upłynął jeszcze przed wejściem nowych przepisów, możliwość skorzystania z nowych zasad co do zasady nie będzie dostępna.

Dlaczego ta zmiana jest ważna?

W praktyce wiele osób traciło zwolnienie podatkowe wyłącznie z powodu niedopełnienia formalności. Często wynikało to z trudnej sytuacji rodzinnej, problemów zdrowotnych czy zwykłej niewiedzy dotyczącej obowiązujących terminów.

Nowe przepisy dają podatnikom drugą szansę. Nie oznacza to jednak, że urząd automatycznie przywróci termin. Konieczne będzie odpowiednie uzasadnienie oraz wykazanie, że opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od podatnika.

 

Dziedziczysz nieruchomość? Zamiast ryzykować utratę zwolnienia podatkowego w gąszczu formalności, postaw na bezpieczeństwo i maksymalizację zysku z GOAT Nieruchomości. Nasze doświadczenie w obsłudze spadków oraz pełen wachlarz usług – od doradztwa podatkowego po przygotowanie lokalu do sprzedaży – zapewniają spokój i profesjonalne przeprowadzenie przez cały proces inwestycyjny. Współpracuj z nami, by bezpiecznie przekuć spadek w rentowną inwestycję.

Jednym z najczęściej powtarzanych mitów na rynku nieruchomości jest przekonanie, że zameldowanie daje prawo do mieszkania lub współwłasności nieruchomości. Wielu właścicieli obawia się zameldować członka rodziny lub najemcę, sądząc, że w przyszłości nie będzie można go wymeldować albo że nabędzie prawa do lokalu.

To nieprawda.

Warto wiedzieć, czym naprawdę jest meldunek i jakie ma znaczenie z punktu widzenia prawa. W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie, które powinien znać każdy właściciel nieruchomości.

Czym właściwie jest meldunek?

Meldunek to obowiązek administracyjny, którego celem jest jedynie potwierdzenie miejsca pobytu danej osoby. Dane meldunkowe wykorzystywane są między innymi przez urzędy, sądy czy służby administracji publicznej.

Samo zameldowanie nie oznacza, że dana osoba:

• staje się właścicielem mieszkania,
• nabywa udział w nieruchomości,
• może sprzedać lokal,
• może decydować o jego przyszłości,
• dziedziczy mieszkanie.

Prawo własności wynika wyłącznie z odpowiednich dokumentów, takich jak akt notarialny, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku czy wpis do księgi wieczystej. Meldunek nie ma na to żadnego wpływu.

Mit 1. Zameldowana osoba staje się współwłaścicielem mieszkania

To zdecydowanie jeden z najczęściej spotykanych mitów.

W praktyce wiele osób obawia się zameldować swoje dorosłe dzieci, partnera czy rodziców, ponieważ słyszało, że później będą oni mieli prawa do nieruchomości.

Nie jest to zgodne z obowiązującymi przepisami.

Można być zameldowanym przez wiele lat i nadal nie posiadać żadnych praw własności do mieszkania.

Mit 2. Zameldowanego lokatora nie można usunąć z mieszkania

To kolejne błędne przekonanie.

Jeżeli osoba przestała mieszkać w lokalu, właściciel może wystąpić o jej wymeldowanie. Meldunek powinien odzwierciedlać rzeczywiste miejsce pobytu, dlatego jeśli ktoś wyprowadził się na stałe, nie ma podstaw do dalszego pozostawania zameldowanym pod tym adresem.

Jeżeli natomiast dana osoba nadal faktycznie zajmuje lokal, sam meldunek nie daje jej prawa do pozostawania w mieszkaniu. O tym decyduje podstawa prawna korzystania z lokalu, na przykład:

• umowa najmu,
• umowa użyczenia,
• prawo własności,
• służebność mieszkania,
• inne uprawnienia wynikające z przepisów prawa.

Mit 3. Najemcy nie wolno zameldować

Wielu właścicieli mieszkań przeznaczonych na wynajem obawia się zgodzić na meldunek najemcy.

Tymczasem sam meldunek nie powoduje powstania żadnych dodatkowych praw do nieruchomości. Po zakończeniu umowy najmu najemca ma obowiązek opuścić lokal zgodnie z zawartą umową.

Oczywiście każda sytuacja może mieć swoją specyfikę, jednak meldunek sam w sobie nie chroni najemcy przed rozwiązaniem umowy ani nie uniemożliwia właścicielowi dochodzenia swoich praw.

Czy można sprzedać mieszkanie, w którym ktoś jest zameldowany?

Tak.

Fakt zameldowania nie blokuje sprzedaży nieruchomości.

Nowy właściciel nabywa mieszkanie wraz z prawem własności, natomiast kwestie związane z meldunkiem mogą zostać uregulowane niezależnie od samej transakcji.

W praktyce jednak przed sprzedażą warto uporządkować wszystkie formalności dotyczące osób zameldowanych, aby uniknąć niepotrzebnych pytań kupujących i przyspieszyć cały proces sprzedaży.

Czy można wymeldować kogoś bez jego zgody?

Tak, ale tylko w określonych przypadkach.

Jeżeli osoba faktycznie opuściła lokal i nie zamierza do niego wracać, właściciel może wszcząć postępowanie administracyjne o wymeldowanie.

Organ administracji bada wtedy, czy dana osoba rzeczywiście już tam nie mieszka. Jeżeli ustali, że pobyt ustał na stałe, może wydać decyzję o wymeldowaniu nawet bez zgody zainteresowanego.

Kiedy meldunek może mieć znaczenie?

Choć meldunek nie daje prawa własności, w niektórych sytuacjach jest istotny z praktycznego punktu widzenia.

Może być potrzebny między innymi do:

• wyrobienia dowodu osobistego,
• rejestracji działalności gospodarczej,
• zapisania dziecka do szkoły,
• korzystania z niektórych świadczeń,
• załatwiania spraw urzędowych.

Nie zmienia to jednak faktu, że jest to wyłącznie potwierdzenie miejsca pobytu, a nie tytuł prawny do nieruchomości.

Na co zwrócić uwagę przy sprzedaży mieszkania?

Jeżeli planujesz sprzedaż nieruchomości, warto wcześniej sprawdzić:

• kto jest zameldowany w lokalu,
• czy wszystkie osoby faktycznie tam mieszkają,
• czy konieczne będzie przeprowadzenie procedury wymeldowania,
• czy kupujący został poinformowany o aktualnym stanie meldunkowym.

Uporządkowanie tych kwestii jeszcze przed wystawieniem mieszkania na sprzedaż zwiększa bezpieczeństwo transakcji i pozwala uniknąć niepotrzebnych komplikacji.

Podsumowanie

Najważniejsza zasada jest bardzo prosta – meldunek nie daje prawa własności do nieruchomości.

Osoba zameldowana nie staje się właścicielem mieszkania, nie nabywa udziałów i nie może decydować o jego sprzedaży tylko dlatego, że jest pod danym adresem zameldowana.

Zamiast marnować czas na formalności, zyskaj spokój i pewność z GOAT Nieruchomości. W skomplikowanych sprawach prawnych czy lokatorskich pomoc profesjonalnego pośrednika jest po prostu niezbędna – to jedyna droga, by uniknąć kosztownych błędów i zabezpieczyć swój majątek. Wiemy, jak skutecznie rozwiązać każdy problem. Przekaż nam swoją sprawę, a my bezpiecznie i sprawnie przeprowadzimy Cię przez cały proces sprzedaży – od weryfikacji dokumentów po pomyślną finalizację transakcji.